Славески: Нов модел на економски раст е клучен за побрзо приближување кон ЕУ

Поголема продуктивност, поквалитетни инвестиции, дигитализација и развој на човечкиот капитал се неопходни за забрзување на економскиот раст и приближување на земјите од Западен Балкан кон Европската Унија, порача гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, на настан во рамките на Годишните средби на ММФ и Светската банка во Бангкок. Тој се осврна и на предизвиците за монетарната политика во услови на глобална неизвесност и инфлациски притисоци.

Гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, учествуваше на настан посветен на економските перспективи на Европа, организиран во рамките на Годишните средби на Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка.

Во своето обраќање, Славески истакна дека земјите од Западен Балкан треба да го променат досегашниот модел на економски раст, кој главно се потпира на евтина работна сила и акумулација на капитал, и да се насочат кон поголема продуктивност, примена на нови технологии, знаења и производство на производи со повисока додадена вредност.

Според него, за побрзо приближување кон Европската Унија е неопходен сеопфатен реформски пристап, кој ќе опфати посилни институции, владеење на правото, подобро деловно опкружување, реформи на пазарот на трудот, како и поттикнување на иновациите, истражувањето и дигитализацијата.

Славески посочи дека продуктивноста во Западен Балкан е околу половина од нивото во Европската Унија, а нејзиниот раст и натаму е релативно слаб. Потенцијал за подобрување, според него, постои преку примената на новите технологии и посилното поврзување на компаниите со образовните и истражувачките институции.

Како важен фактор за економскиот раст ги посочи и квалитетот и структурата на инвестициите. Иако регионот привлекува значителни странски директни инвестиции, потребно е тие повеќе да се насочуваат кон попродуктивни активности, со поголемо вклучување на домашните компании во глобалните синџири на вредност и зголемување на додадената вредност на извозот.

Осврнувајќи се на човечкиот капитал, гувернерот предупреди дека иселувањето, демографските притисоци и недостигот од соодветни вештини го ограничуваат потенцијалот за раст. Како неискористен потенцијал ги посочи и ниската активност на жените на пазарот на трудот, невработеноста кај младите и неусогласеноста меѓу понудата и побарувачката на вештини.

Тој нагласи дека подлабоката интеграција со европскиот пазар и постепеното вклучување во единствениот пазар на ЕУ можат да им овозможат на компаниите да го прошират работењето, да привлечат инвестиции и да се вклучат во посложени синџири на вредност.

Славески се осврна и на предизвиците за монетарната политика во услови на енергетски шокови и инфлациски притисоци. Посочи дека Народната банка применила комбинација од монетарни, макропрудентни мерки и мерки во доменот на задолжителната резерва, кои, според него, придонеле за стабилизирање на девизниот пазар и намалување на инфлацијата.

Според податоците наведени во неговото обраќање, инфлацијата во моментот изнесува 2,6 проценти. Сепак, глобалната неизвесност и можните дополнителни ценовни притисоци, истакна Славески, бараат претпазливост и носење одлуки врз основа на податоци и анализи.